Alejo Carpentier należy do pokolenia, które nie tylko osiągnęło pełnoletność po I Wojnie Światowej, ale również pozostawało pod wrażeniem triumfu Rewolucji Rosyjskiej oraz marksistowsko-leninowskiej ideologii. W swojej twórczość Carpentier starał się podkreślać polityczne i kulturalne nurty odpowiednie dla Ameryki Łacińskiej poprzez odrealnienie rzeczywistości w taki sposób, że to co prawdziwe wydawało się cudowne, a to co cudowne prawdziwe.
Lo real maravilloso czyli amerykańska rzeczywistość cudowna jako termin literacki został wprowadzony przez Alejo Carpentiera w przedmowie do powieści Królestwo z tego świata /El reino de este mundo /The Kingdom of this World (1949). Przedmowa ta, była jednocześnie manifestem artystycznym, jak również krytyką surrealizmu.
Królestwo z tego świata jest owocem podróży na Haiti w 1943 roku, która doprowadziła Carpentiera do przekonania, że cudowność jest naturalną cechą Ameryki Łacińskiej i wszystko w niej, geografia, przyroda, folklor, jest jakby wynikiem cudu.
Akcja utworu zawiera opisy wielu autentycznych postaci i wydarzeń (m.in. bunt Mackandala, rządy Henri Christophe'a), jednak autor odchodzi od chronologicznego przedstawiania wydarzeń. Taki sposób tworzenia akcji symbolizuje sprzeczności widoczne w Ameryce Łacińskiej. Koncepcja jednostki i kolektywna wolność przedstawiane są poprzez zestawienie postaci i sytuacji, panów i niewolników, białych i czarnych. Konieczna wydaje się potrzeba podejmowania działań zbrojnych, które zazwyczaj kończą się klęską i rozczarowaniem, jednak panuje przekonanie, iż cierpienie jednostki będzie korzystne dla dobra ogółu. Pomimo całego dramatyzmu opisywanych zdarzeń, proza nasycona jest jakby atmosferą cudowności, wynikająca z zawarcia w niej murzyńskiego folkloru i wiary bohaterów w zjawiska nadprzyrodzone.
Jednak nie należy całkowicie utożsamiać lo real maravilloso z realizmem magicznym. Faktem jest, iż przez pewien czas terminy te używane były wymiennie, ale z czasem zaczęto je odróżniać. Granica między nimi jest płynna, subiektywna i zależna od badacza. Jedni uznają lo real maravilloso za odmianę realizmu magicznego. Inni, natomiast twierdzą, iż jest to specyficzny, wyczulony na cudowność, sposób postrzegania rzeczywistości, z perspektywy wykształconego Europejczyka. W podobny sposób, w jaki rzeczywistość Nowego Świata odbierali jego pierwsi odkrywcy.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz